nie vir sensitiewe lesers

Kyk, elke mens het goeie en innemende kwaliteite. Takt is egter nie een van myne nie.

Ek was altyd ‘n naiewe mens en het alles geglo wat mense gese het. Maar oor die jare het die lewe my in ‘n skeptikus verander. In plaas van om op gevoelens staat te maak, maak ek nou eerder staat op feite. Want feite is meer betroubaar as mense. So, aangesien ek nou op my eie aangewese is en emosioneel ‘onbevoegd’ om ‘n dagboek getrou te hou, is ek nou besig om vir myself ‘n reelboek op te stel. ‘n Reelboek gebasseer op feite uit lewenslesse wat ek so met die tyd leer.

Feit nommer 1 in my boek is dat, nie almal wat ‘n mens ontmoet of ken of mee saamwerk, van jou gaan hou nie. Jy hoef nie noodwendig iets te doen dat mense nie van jou hou nie. Net jou teenwoordigheid, jou bestaan is genoeg om iemand se battery nat te piepie.

Reel nommer 1: Dalk is aanstoot nie so sleg after all nie. Daar is baie belangriker dinge in die lewe as mense se gevoelens. ‘n Ongemaklike realiteit, want ons is anders grootgemaak. Ons is grootgemaak om “nice” te wees met ander mense. Beskaafd. En dis goed. Vriendelikheid is goed. Veilig. ‘n Mooi eienskap. Fantasties as jy status quo wil handhaaf.

Dodelik as jy iets in die lewe wil bereik.

Ongeag of jou werk of jou huis of die kerk die plek is waar jy graag ‘n verskil wil maak, as jy aan ander mense se emosies uitgelewer is (selfs jou eie), sal dit jou eventueel emosioneel lamle. As jy nie besluite wil maak sonder om elke keer aan iemand anders se gevoelens te dink nie, gaan jy niks in die lewe bereik nie.

Ek wens ek het dit vroeer in my lewe besef, dan sou die situasie met my kinders dalk baie beter gewees het.

People that can never offend anyone, can never delight anyone either.

Dit beteken nie dat as jy altyd die vark in die verhaal is, dit jou suksesvol sal maak nie. Maar as jy nie bereid is om by geleentheid die vark te wees nie, gaan jy beslis in sak en as opeindig.

Reel nommer 2: Haat is ‘n bysaak. Hoe meer impak jy maak, hoe minder gaan sommige mense jou verstaan en van jou hou. Alles wat jy doen of se word gemisinterpreteer. Natuurlik kan jy dit vermy deur niks te doen nie…. As dit jou grootste ideaal in die lewe is om net so af en toe jou laptop se wallpaper te verander…. Maar as jy vooruitgang wil maak in die lewe en hard werk om kop bo water te hou, moet jy maar leer om te cope met mense wat jou min of glad nie kan verdra nie.

Reel nommer 3: Net omdat iemand afgepiepie is, beteken dit nie dat hulle noodwendig reg is nie. Mense wat kwaad is het gewoonlik nie iets intelligent om te se nie. Dink bietjie aan die tyd toe jy kwaad was oor iemand wat voor jou ingedruk het by die winkel, of jou afgesny het in die verkeer. Het jy toe iets intelligent gese? Woede is ‘n emosionele reaksie. Niks verkeerd daarmee om kwaad te raak nie, maar ‘n mens is nogal geneig om ‘n opvallende spektakel van jouself te maak as jy kwaad is. Heeltemal buite proporsie, soos ‘n verbyvlietende impuls. En soos enige impuls is die uitlokkingspunt niks anders as assosiasie nie. Party haat Apple, ander haat Google. Party is regs, ander is links. Se iets positief oor die een groep en jy steek ‘n fundamentele woede-vuur by die ander groep aan.

Wat my tot ‘n deurslaggewende slotsom gelei het: Om aan ander mense se kwaadheid gelykvormig te raak, is om aan die domste deel van hulle natuur toe te gee.

So, wees maar die vark in die verhaal en ignoreer die ander, uhm, varke.

Hoekom is mense inherent bang dat hulle ander mense se gevoelens gaan seermaak? Dat hulle ander gaan omkrap? Of ontstel? Want as ons mense ontstel of omkrap, is ons genoodsaak om onsself te regverdig. Ons smag so daarna om ons kwaadsprekers en gifsaaiers se guns te wen. Ons wil almal se goedkeuring wegdra, en net een kritiek uit ‘n honderd komplimente brand in ons breine soos ‘n sigaret wat doodgedruk word.

Laaste wat ek ‘n realiteitsanalise gedoen het, is dit ‘n futiele wensdenkery om die persoon wat jou nie kan verdra nie, se guns te probeer wen. Haters haat jou. Punt. Einde. Klaar. Of jy nou daartoe bygedra het of nie. Maak vrede daarmee. Iemand het gese:”Don’t try to win over the haters; you are not a jackass whisperer.” Party mense put eenvoudig genot daaruit om jou liggie te verdof. Hulle sal alles in hul vermoe doen om helderder as jy te skyn – ten koste van die waarheid.

Wanneer ek nou in die spieel kyk, besef ek…. sjoe, na al die seerkry, wonde, kneusplekke, teenspoed…. het ek dit gemaak. Ek is daardeur. Ek het dit oorleef wat veronderstel was om my plat te slaan en tot niet te maak. So ek kan my kroon reg skuif en soos ‘n oorwinnaar wegstap. Want die kettings wat ons soms bind is meer in ons koppe as enige iets anders….

xxx

 

moenie die PAD onderskat nie

Die grondpad na my ma-hulle se plaas toe is tans ‘n riller. Dis erg sinkplaat. Die stomme huurmotortjie waarmee ek ry het klaar ‘n paar ratel geluide by gekry. Die teerpaaie in Postmasburg is vol slaggate. Mens weet nie meer watter kant toe om te ry sonder om deur ‘n slaggat te ploeter nie.

Dit herinner my nou aan die tyd toe ons in Brandfort in die Vrystaat gebly het – ek en my eksman en my twee meisiekinders. My oudste, Manee, kon al goed bestuur het (as my geheue my nou nie in die steek laat nie was sy so dertien/veertien jaar oud op daardie stadium). Ouma het haar op nege jaar al met die plaasbakkie op die plaas leer bestuur.

Ons het daai tyd so ‘n silwer Ford Focusie gery. Nou Brandfort is ‘n klein, stil dorpie vir die wat nie weet nie. Baie geskiedkundige ou plekkie vol van die Anglo-Boereoorlog se geskiedenis. Taamlik stewige en stoere boeregemeenskap. Paar winkels in die hoofstraat (amper al die besighede sit in die hoofstraat!). Die pad is breed, maar net so vol slaggate. Soos die ander paaie in Brandfort se woongebied.

Dit was vir ons ‘n treat party middae wanneer Manee vir my en kleinsus deur die dorpie vat in ons Ford Focusie. Dis nou as ons klaar is met die dag se tuisonderrig en huistakies. Ek was so trots op Manee oor hoe vinnig sy geleer het om verby of oor die slaggate te ry, vir ‘n kind van haar ouderdom wat net plaaspaaie geken het. Ek gee nie om wat mense se, dat ek onverantwoordelik was om haar sonder ‘n leerlinglisensie te laat ry nie. Dit was ek en my dogters, alleen meeste van die tyd. So goed soos ‘n enkelouer. Ek wou gehad het my kinders moes leer om onafhanklik en selfstandig te wees. So hierdie ritte was beslis vir haar ‘n goeie leerskool en het haar bestuursvernuf goed verskerp. Ek was gerus dat, sou ek iets moes oorkom en daar nie ander hulp naby was nie, sou Manee agter die stuurwiel kon inklim en haarself en haar sussie na veiligheid kon neem. Geen pad sou vir haar te ‘n groot uitdaging gewees het nie, want sy was bekend met die meeste pad toestande.

Hoe lyk my PAD? Hoe lyk jou PAD?

Die woordjie PAD vorm eintlik ‘n mooi akostiek:

Persone in jou sfeer van invloed…. familie, vriende, kollegas…. elke persoon in jou lewe. Goed of sleg.

Aksies wat jy geneem het. Geleenthede wat jy aangegryp het. Of deur jou vingers laat glip het.

Dink met ‘n goeie oortuiging. Wandel in geloof, of in ongeloof.

Hoe meer ek daaroor dink, hoe meer besef ek dat die mens se verlede (goed of minder goed) hom tog in ‘n mate voorberei vir die toekoms. Vir die PAD wat hy nog moet stap. En tussen die verlede en die toekoms staan God as bemiddelaar, om die ervaringe van die verlede met die toekoms te versoen. Hy is, per slot van rekening, ‘n God van versoening.

Die pyn en seer van die verlede help ‘n mens beslis op die PAD vorentoe. Elke tree wat ons gegee het, het ons tot op hierdie punt gebring. En elke tree wat ons nog vorentoe gaan gee, gaan ons iewers heen vat. Al gaan dit vallende en struikelende.

U sal my die pad van die lewe bekend maak…. U leer my hoe om te lewe. Psalm 16:11

xxx

als is wel

Wel, vandag was ek by die huis. Ek was verbied om te gaan werk…. En ek het nie juis ‘n keuse gehad nie. Die werk het so besluit. Nie dat ek kla nie, dit was ook nodig. Hoekom? Want blykbaar as ‘n kontrak verleng word, moet daar ‘n “af” dag tussen die twee kontrakte wees. Glo iets met die arbeidswet te doen.

Jip, my kontrak is met nog ses maande verleng. Harde werk, lojaliteit, deursettingsvermoe en inisiatief is toe nie net sentimentele cliche’s nie. Dit dra eventueel vrug.

Hard work pays off.

Dis genade.

Daar is vir die mens niks goeds behalwe dat hy kan eet en drink en ten spyte van sy arbeid nog die goeie kan geniet nie. Ek het besef dit is ‘n gawe wat uit God se hand kom. Prediker 2:24

elke seer het sy eie storie

En ‘n seer storie is wanneer mense jou in die rug steek…. vriende, familie, kollegas, wederhelftes, kinders…. Mense met wie jy nou ‘n pad begin stap het, of al lewenslank ‘n pad mee stap. Mense wat jy nou leer ken het, of jou lewe lank al ken. Mense wat jy vertrou. Met wie jy jou hart en jou lewe gedeel het. Mense van wie jy dit die minste verwag.

Dis nie lekker as mense jou in die rug steek nie. Dit gooi jou hele lewensopvatting en sieninge omver, en sny jou hart in skerwe. Maar nie net breek dit jou hart nie, dit verdonker jou siel. Jy vergeet nooit die pyn nie, soos ‘n miswolk wat altyd oor die dieptes van jou siel hang. Jy verloor vertroue in mense. Begin twyfel in jouself, jou oordeel, jou emosies. Dis soos om deur ‘n slang gepik te word en jy wonder hoe jy dit nooit sien kom het nie, hoekom jy nie die tekens gesien het nie. Jy begin om jouself te blameer; om op te hou glo in liefde en lojaliteit, want dit verblind jou net. Jy verwyt jouself omdat jou gevoelens jou verraai het. Jy skakel stadig maar seker af totdat die mooiste en beste dele van jouself bitter word. Jy vra en jy vra, maar die antwoorde kom nie. Niks maak sin nie….

Ek worstel met die gedagte dat ek van my kinders vervreem is – dat hulle my summier afgesny het – en ek worstel ook met die gedagte dat ek van my pa vervreem is – dat hy my afsny. Wend geen poging aan om te versoen en te rekonsilieer nie. Grootliks as gevolg van ander mense se invloed, en ek verstaan nie hoekom mense so is nie. Hoekom moet daar altyd mense wees wat ander wil trap en onwaardig laat voel. Wat bereik hulle daardeur? Probeer hulle goed voel oor hulleself of wat? Is dit wat Jesus bedoel met, ons moet soms van ons families afstand doen? Van mense afstand doen? Voorsien Hy soms dat daar dinge is wat verwydering tussen ons en mense kan bring…. sodat ons ons regte familie en vriende in geloofsgemeenskappe kan vind? Is dit hoekom die kerk Sy liggaam genoem word?

Ek is tot in my siel in moeg vir ‘n rugstekery (dis iets wat ‘n mens eventueel aftakel). Ek is net moeg vir “fake” mense met lafhartige en duistere motiewe. Asof dit nie genoeg in my persoonlike lewe gebeur nie, kry ek dit by die werk ook van alle kante. Mens se hand van vrede word net vir jou teruggegooi en jy word heeltyd vertrap…. En ek het nie geloofsvriende hier wat my kan deurdra behalwe die een of twee wat ver van my af is nie. Dit is hartseer dat die kerke hier so lou en flou is; dat dit nie ‘n veilige hawe bied nie.

Dan moet ek myself ook daaraan herinner dat ek hierdie seer na God toe moet vat. Daar is niemand anders nie, en uiteindelik moet ek my krag en alles uit Hom put.
Net omdat ons mense goed behandel, beteken dit nie hulle gaan ons terug goed behandel nie. Net omdat ons opreg is, beteken nie mense gaan nie vir ons jok en om die bos probeer lei nie. Mense gaan soms buitensporig optree om ons tena te kom…. ek reken dis wanneer ‘n mens leer om jou nie te ontstel oor ander se rugstekery nie; dat jy die verskil leer ken tussen die waarheid en die leuen; tussen selfsug en opregtheid.

Ek reken dat ek eintlik kan dankbaar wees ten spyte van my bitterheid, te midde van my donker sielstoestand, oor die groei wat in my lewe plaasvind. Die soort groei wat my help om dinge te sien soos wat dit is en dit te aanvaar; wat gee dat ek nie na dieselfde vlak toe daal as die rugstekers en klippe teruggooi nie (want as jy die klippe waarmee jy gegooi word, optel en daarmee teruggooi, staan jy ‘grond’ af aan jou teenstanders!). Die beste reaksie is soms om geen reaksie te he nie. Dit is soos om warm kole op jou vyand se kop te hoop.

Op die ou end van die dag kan mens seker opsom dat jy nie enige iemand se spitefulgeit, haat, drama, en negatiwiteit moet toelaat om in jou pad te staan en te keer dat jy die beste persoon is wat jy kan wees nie. Ek en jy is immers die CEO van ons eie lewens, so ons het die mag om mense wat oor ons pad kom, te evalueer, te”bevorder” – of te”termineer”.

Die lewe raak nie makliker nie. Mense is onvergewensgesind teenoor mekaar. Maar iewers langs die pad vind ek tog dat my selfwaarde nie bepaal word deur ander mense se rugstekery nie. Dit word nie bepaal deur werkskollegas wat bedreig voel deur my teenwoordigheid nie. Of deur die hoeveelheid “likes” en volgelinge wat ek het nie. Watookal ‘n mens doen, goed of sleg, ander sal altyd iets negatief te se wees.

Die geheim is net om bo dit alles uit te styg. Soos olie bo water.

laat de complimenten niet naar je hoofd stijgen….

Ek het tans ‘n gesegde op my whatsapp profiel wat sê:

“Laat de complimenten niet naar je hoofd stijgen, en laat kritiek niet tot in je hart komen…”

Dis vir my so mooi. Ek wou ‘n bietjie gaan stilsit en nadink oor hierdie gesegde. Dis ‘n groot waarheid dié. Want in alles wat ons elke dag doen en waar ons beweeg – werk, kerk, onderhoude, gesprekke, familie, vriende, vyande – is en word ons blootgestel. Ons wil net ons beste voetjie voorsit en ons beste lewer. Niemand wil agter in die ry staan nie, en dis lekker om so af en toe te hoor: “Mooi so” of “Jy doen goed” of selfs net “Dankie”. Die groot geheim is egter om nie ons lewens te sentreer rondom die pluimpies of kritiek van ander nie.

Moenie dat komplimente na jou kop toe gaan nie, en moet ook nie dat kritiek ‘n broeiplek in jou hart maak nie.

Ek het op die harde manier geleer hoe gevaarlik dit is om die stabiliteit van ‘n mens se identiteit op die wisselvallige opinies van ander te bou. Dis ‘n wilsbesluit wat ‘n mens elke dag moet neem om in jou hart en verstand te besluit wie jy is…. en wie s’n jy is. Net God kan hierdie waarheid in ons vasmaak, terwyl ons die opinies van ander sif en filtreer in die realiteit dat, watookal hulle vir of oor ons sê, dis nie noodwendig waar nie. En as dit waar is, moet mens dit sien as ‘n moontlike geleentheid op verandering in jouself…. Maar wat ander mense vir of oor jou sê, is nooit ‘n definisie van wie jy werklik is nie.

Aan die ander kant, terwyl ons ook die positiewe terugvoering geniet, moet ons weier om daardeur opgeblaas te word. Volgens die een of ander internet-pedia, beteken “na jou kop toe gaan”, om ‘n gesindheid van hoogmoed, arrogansie en selfgesentreerdheid aan te neem. Dit is wanneer ‘n mens toelaat dat ‘n verandering in spesifieke omstandighede jou persoonlikheid, oortuigings en beginsels verander. Waar iemand voorheen byvoorbeeld nederig en saggeaard en vriendelik was, word hy of sy dalk arrogant en self-gesentreerd; en dring daarop aan om beter en anders as ander behandel te word. So iemand soek erkenning en leef met die oortuiging dat hy of sy nie reëls hoef na te kom nie; en ignoreer ander mense se regte, behoeftes, en gevoelens blatant. ‘n Persoon wat iets na sy kop toe laat gaan – deur dinge soos geld, roem, status, ens. – verwag ook skielik ‘n ander standaard van leefwyse, en beskou sy/haar ou vriendekring of familie nie langer as van toepassing (of welkom) in sy/haar nuwe leefwyse nie.

Interessant dat “komplimente” en “kop” saam gaan…. teenoor “kritiek” en “hart”. Ek dink nou aan daardie teksvers van Spreuke 4:23 wat sê: “Bewaak jou hart meer as alles wat bewaar moet word, want daaruit is die oorspronge van die lewe.” Die hart breek tog so maklik en kry so maklik seer. Daar sal altyd mense wees wat ons wil afkraak of afbreek. Dit hang van ons af om te besluit of ons gaan toelaat dat ander mense ons gevoelens dikteer of nie. Bewaak jou hart. Meer as alles. Ek reken die verstand sal daarby inval.

So, om alles op te som dink ek dis veilig om te sê: Goed of sleg, moet dit nie persoonlik vat nie. Dis per slot van rekening jou realiteit, nie ander s’n nie.

Ek hoop dit maak sin.

xxx

 

wat as dinge nie uitwerk nie

My kollega het vandag met my gedeel dat sy deur ‘n slegte tyd in haar lewe gaan. Dinge het nie uitgewerk soos dit moet nie…. of eerder, nie soos sy gedink het dit sou nie. Dinge het skeefgeloop oor Desembermaand, al haar planne daarmee heen. Sy moes vinnig haar opsies herevalueer vir die nuwejaar wat op die drumpel gestaan en wag het.

Ek kan met haar situasie identifiseer. Hoeveel maal was ek self nie daar nie…. in onsekerheid gedompel – hoe gaan dinge uitwerk? Wat wag volgende? Wat as….. Hoe gaan ek maak? Wat moet ek doen? Wat is die volgende stap?

My kontrak by die myn maak klaar einde Januarie. Ek weet nie of hulle dit gaan verleng of nie, maar ek moet my opsies oop hou. As dit verleng word, het ek vir die volgende 6 maande werk. Of dalk permanent. En as dit nie verleng word nie, is ek werkloos…. en werkloosheid tap my moraal totaal en al. So, ek weet nie hoe dinge gaan uitwerk nie. Die werk is vir my bitter belangrik op hierdie stadium, maar ek kan nie seker wees oor wat gaan gebeur nie. Ek het al geleer om nie my hart op iets te plaas nie, of nie te opgewonde te raak nie. Die teleurstelling as dinge nie uitwerk nie, is te groot. Ek het as gevolg van te veel teleurstellings ‘n baie siniese en skeptiese mens van aard geword, maar dit beteken nie ek is nou noodwendig reg vir nog ‘n grootskaalse teleurstelling nie.

Tye van onsekerheid kan soms nogal ongemaklik raak. ‘n Mens probeer jou uiterste bes om vol vertroue te bly, om sterk te bly staan…. maar hier in ons onderbewussyn skuil die twyfel en wag vir die geleentheid om in te sluip en ‘n sluier oor ons gesig te trek.

Baiekeer dan dink ons, ons moet meer beheer oor ‘n situasie uitoefen en aan ‘n plan dink om die situasie ten gunste van onsself te beheer. Ons doen alles moontlik om dit te maak werk. Ons werk dag na dag, druk onsself harder en verder…. maar om een of ander duistere rede raak ons net nie ontslae van hierdie twyfel en onsekerheid wat in ons agterkoppe vassteek nie.

Toe ek vandag vir iemand genoem het dat ek nie sommer stres oor ‘n ding nie, toe lag die persoon vir my. Want almal stres een of ander tyd. Dis waar, ek stry nie. Maar ek kies om nie my energie te fokus op iets waaroor ek in elk geval geen beheer het nie.  Om dinge en mense in die lewe te kompartementaliseer, en my afstand te hou. ‘n Mens stres oor dinge wat nie uitwerk soos jy dit wou gehad het nie. Dinge het nie vir my kollega uitgewerk nie. Baie dinge in my eie lewe het nie uitgewerk nie. Daar is tog ‘n mate van onsekerheid, so wat nou?

Ek het die volgende les geleer:

Ons is nie veronderstel om ons pad uit ‘n situasie oop te kap nie. Ons is veronderstel om die pad daardeur te vertrou.

Woon en werk rustig voort, skryf die psalmskrywer. Stap die pad wat vir jou reg voel, en as jy nie seker is of dit die regte pad is nie, hou net aan met stap. Moet net nie gaan stilstaan en moed opgee nie. As jy moet stilstaan, doen dit om asem te skep en nuwe perspektief te kry – en stap verder. Vertrou dat elke liewe ding wat gebeur, jou op die een of ander manier vat na die plek waar jy moet wees. Dat alles met ‘n doel gebeur. Niks gebeur toevallig nie.

Dis moeilik om te glo dat dinge sal uitwerk soos dit moet. Dis moeilik om rustig te wees (of soos die jonger geslag sal se, te chill) oor die dinge wat in jou lewe gebeur – goed en sleg. Veral die slegte. Maar ek dink dit is nutteloos om jouself op te werk oor die dag van more. Bekommernis is soos om op ‘n wiegstoel te sit: dit gee jou iets om te doen, maar dit vat jou nerens. Ons doen onsself geen goed as ons gedagtes bly vassteek op “Wat as….” nie. Wat as dinge nie uitwerk nie. Wat as alles  uitmekaar val. Wat as my kontrak nie verleng word nie, waarnatoe gaan ek dan. Wat doen ek. Dan gaan ek nie my eie blyplek kan kry nie. Ek sal nie verder kan studeer nie. En wat as ek nie weer gou werk kry nie…. Of enige iets of iemand wat ons geneig is om oor te stres. Wat as my kinders dit nie maak nie. Wat as ek hulle nooit weer sien nie. Wat as ek siek word. Of kanker kry. Wat as ek vir die res van my lewe ‘n sukkel-bestaan moet voer.

Die lys is eindeloos. En dis ‘n uitputtende, bose maalkolk wat jou al dieper en dieper in die donker afgrond intrek. Ek sien hoe mense ten gronde gaan en verlore raak – sielsiek raak. Ek weet, ek was self daar. En die hartseer is: jy kan niks vir hulle doen nie. Dis ‘n mind-shift wat hulle self moet maak.

Ek is nie regtig ‘n gevoelsmens nie, ek glo ook nie aan ‘n gevoelsgeloof nie. Maar ek moet toegee, hoe jy voel soos wat jy deur jou daaglikse bestaan gaan, maak wel saak. En dit word altyd beinvloed deur dit waarop ons fokus, en dit wat in ons koppe aangaan. Een van die beste maniere wat my uit daardie donker maalkolk gehelp het, is om te fokus op die NOU. Dit wat voor jou is. En as jou gedagtes begin terugdwaal, dan bring jy dit terug. Neem dit gevange, en fokus op die plek en die oomblik wat voor jou is. Vat dit een dag op slag.

Just where you stand in the conflict, there is your place!

Just where you think you are useless, hide not your face!

God placed you there for a purpose, whatever it be.

Think you He has chosen you for it:

Work loyally.

-Anonymous

 

wegkruipertjie

Onthou julle “wegkruipertjie”? Daai speletjie wat ons as kinders gespeel het as die buurt se kinders bymekaar gekom het op ‘n Vrydag of Saterdag, en tot donker gespeel het? As kind was wegkruipertjie een van my gunsteling speletjies. Ek kon nogal goed weggekruip het, en ek het altyd die beste wegkruipplekke gehad. Ek kon stilletjies wegkruip totdat al die ander gekry was…. En as almal my kom soek het, kon ek stilletjies uitglip en myself gaan blok (onthou julle nog? “1-2-3 blok myself!”).

Die mees gevreesde woorde was: “Gereed? Hier kom ek!” As jy die woorde gehoor het, dan weet die wat wegkruip die soektog het begin, en jy wend elke poging aan om seker te maak jy word nie gekry nie. Party het sommer begin huil as hulle te gou gekry was, ander het gestry dat die een wat aan gehad het, te vinnig getel het en dat hulle nie kans gekry het om weg te kruip nie. Dit was partykeer nogal ‘n taamlike gestryery omdat die wat weggekruip het, gedink het die een wat aan was, onregverdig was. En dan, omdat hulle verontreg gevoel het, het hulle sommer die reëls van die speletjie tot hulle voordeel probeer verander. Net diegene wat dit kon regkry om goed weg te kruip en den toe te hardloop sonder om gevang te word, kon weer gaan wegkruip. Niemand wou aan hê om te gaan soek nie.

Is dit nie hoe ons die spel van die lewe ook speel nie?

Vir die meeste van ons, verander die speletjie nie veel soos ons grootword nie. Ons is nog steeds baie goed met wegkruip, maar nie meer so goed daarin om die beste wegkruipplekke te vind nie. Kom ons wees eerlik: almal van ons – of die meeste van ons – weet goed hoe om weg te kruip. Die probleem is egter: Ons kruip soms op die verkeerde plekke weg. En waar ons kies om weg te kruip, sal uiteindelik bepaal of ons oorwinning sal smaak, of neerlaag en mislukking.

Ek het baie foute in my lewe gemaak. ‘n Paar grotes. Lelik opgemors, meer as eenkeer…. En ek het altyd agter hierdie gemors weggekruip, want ek het nie geweet waar om anders heen te gaan nie. Of eerder, ek het geweet, maar ek het nie die vrymoedigheid gehad nie. Ek was te skaam.

Die lewe het ‘n manier om ons te stroop van ons wegkruipplekke, tot daar niks meer oor is nie behalwe ‘n donker, koue, uitsiglose, hooplose gat. Rock bottom. Ek het gedink ek weet wat rock bottom is, maar daar is altyd net nog ‘n rock bottom, een dieper as die vorige een. Dit het ek besef met die vervreemding van my kinders.

Wanneer ‘n mens alles verloor en jy fisies en emosioneel niks meer oor het nie, is daar een wegkruipplek wat nooit van jou gestroop kan word nie. Lees maar die psalmskrywer, Dawid, se psalms. Hy het goed geweet waarheen om sy toevlug te neem behalwe om agter sy foute en mislukkings weg te kruip. Hy het sy toevlug tot die Here geneem.

Al wat ander skuilplekke ons bied is skuldgevoelens, verwyte, skaamte, vrees, mismoedigheid…. Al dink ons ons is weggesteek, is ons eintlik blootgestel en onbeskerm. Gedurig ongelukkig oor en ontspoor deur die giftige vuurtonge van ander, wat tot op die been sny met kritiek en leuens en verwyte….

Ons kan nie die gemors van die lewe eenkant toe skuif en maak asof dit nooit gebeur het nie. Ons kan nie chaos met ‘n hammer oor die kop slaan en ignoreer nie. Maar ons kan ons toevlug neem tot die Een wat gekies het om alle chaos aan ‘n houtkruis te dra. As ek van niks anders in my lewe seker is nie, dan lê my grootste sekerheid hierin: Ek is nie die held van my eie storie nie. Ek kan myself nie red nie. Ook nie my kinders nie. In ‘n wêreld wat daagliks probeer om die reëls van die lewenspel te verander…. ek kan dit nie doen nie, al wil ek ook hoe graag.

By God is daar ‘n permanentheid; ‘n gevestigdheid; ‘n onveranderlikheid, wat geen mens of situasie kan verander nie. Ongeag van wat ons verkeerd gedoen het, waarvandaan ons kom, waar ons ons bevind het, in die skuilplek van die Allerhoogste vind ons vergifnis, genade, vertroue, hoop, sekuriteit.

In wegkruipertjie is dit slegs die een wat vir die “vyand”; die “jagter”; die “soeker” kon wegkruip sonder om gevang te word, wat die speletjie wen. Die een wat dit reggekry het om so goed weg te kruip dat die soeker naderhand moed opgegee het om verder te soek.

Het die warrelwind van chaos jou ook beet in ‘n geveg vir jou lewe? Ek weet hoe jy voel. Maar partykeer moet ons ons bokshandskoene afhaal, ons gebalde vuiste ontspan en oopmaak…. En geopende hande uitsteek. Dis okei om te sê, ek kan nie meer nie, ek weet nie meer nie, ek wil nie meer nie…. en te gaan wegkruip “in die skuilplek van die Allerhoogste”, waar jy sal “rus in die skadu van die Almagtige.”

Verseker sal Hy jou red uit die strik van die voëlvanger, en van die plaag wat vernietig. Hy sal jou oordek met sy vlerke, en onder sy vleuels sal jy skuil; sy trou sal jou beskerm soos ‘n skild. Jy sal nie bang wees vir die skrik van die nag, of die pyle van die dag; vir die plaag wat in die donker kom of die ramp wat teen die middag verwoes nie. Al sou duisend langs jou val, of tienduisend om jou sterf, naby jou sal dit nie kom nie. Net met jou oë sal jy dit aanskou, en die straf van die goddelose sien…. Geen kwaad [sal] jou tref, en geen ramp naby jou tent kom nie. Want Hy sal sy engele beveel om jou te beskerm oral waar jy gaan. Hulle sal jou op die hande dra sodat jy nie jou voet teen ‘n klip stamp nie. Op die leeu en die adder sal jy trap, die jong leeu en die slang vertrap. “Omdat hy My liefhet, sal Ek hom verlos; omdat hy my Naam ken, sal Ek hom beskerm. Hy sal roep, en Ek sal antwoord; in nood sal Ek by hom wees. Ek sal hom red en in eer herstel. Ek sal hom ‘n lang lewe gee, en hy sal my verlossing sien.”

(teksgedeelte: Psalm 91, NLV)

Rus In Vrede, Xenia

Wanneer ‘n geliefde afsterf, word ons verlies tegemoet gekom met simpatie, troos, en woorde van meegevoel. Ons word toegelaat om te rou. Ons word toegelaat om te huil. Ons word toegelaat om deur ons emosies te werk.

Maar praat met troeteldier eienare wat ‘n troeteldier verloor het, en jy hoor ‘n heel ander storie. Baie sal vir jou sê dat die meeste mense nie die intensiteit van hulle hartseer verstaan nie. Party ervaar selfs die nare onsensitiwiteit van ‘n opmerking soos: “Hoekom kry jy nie net vir jou ‘n ander troeteldier nie?”

Om oor die verlies van ‘n troeteldier te rou is nie net pynlik as gevolg van die verlies self nie, dit strek dieper. Ons rou eintlik oor ‘n paar verliese op een slag. Ons troeteldiere voorsien vir emosionele reaksies wat ongeremd is deur besorgdheid oor hoe hulle gesigsuitdrukkings vir ander lyk. Ons menslike verhoudings is nie eers so eenvoudig nie want dit is deurtrek met vrese en angs en kommer wat dikteer hoe ons optree en wat ons met mekaar deel. Ons troeteldiere veroordeel nie ons onsekerhede en ons swakhede en ons foute nie. Hulle aanvaar ons soos ons is – onvoorwaardelik.

abcd0008-2Vandag moes ons met swaar gemoedere afskeid neem van Xenia…. die Bokser wat my ma sewe jaar gelede vir Manée gegee het…. die weeshond wat by my agtergebly het toe Manée en Anike die huis verlaat het…. daarna op die plaas by my ma gaan bly het toe ek my woonstel in Kimberley moes opgee om in Postmasburg te kom werk, en nie ‘n plek kon kry om haar by my te hou nie…. die troeteldier wat die lig in ons lewens was van dag een af…. die laaste wat ek en my ma van die kinders oorgehad het.

‘n Paar weke gelede is Xenia gediagnoseer met kanker. Vermoedelik limfklierkanker. Nie dat sy enigsins sieklik gelyk het nie, sy was deurentyd haar lawwe, simpel, pure Bokser self. Maar die kanker het sy tol geëis, die medikasie moes inforseer geword het, en Xenia het vir die laaste week niks geëet nie. Sy het sommer skielik vinnig agteruit gegaan, al het sy dit hoe goed probeer wegsteek. Dit was tyd. Ons moes haar laat gaan.

Dit is menslik om absoluut platgeslaan te voel wanneer ‘n troeteldier doodgaan, veral as mens ‘n spesiale band met die dier gehad het soos ons met Xenia gehad het. Party mense verstaan dit nie, maar ons is diep bedroef oor die verlies wat ons ervaar. Ons het  aanvanklik probeer om die nuus van Xenia se terminale siekte aan die kinders te laat oordra (aangesien ons hulle nie self mag kontak nie), maar tevergeefs. Daar was vir ons gesê dat dit nuttelose inligting is wat nie meer in die kinders se belange is nie. Asof dit nie genoeg is om ‘n geliefde troeteldier te verloor nie, wek die negatiewe en vyandige reaksie net verdere opgekropte gevoelens op. Maar dit daar gelaat, dit gaan nie nou oor hulle nie. Dit gaan oor Xenia, en die feit dat sy inderdaad almal met wie sy in aanraking gekom het, se beste honde-vriend was.

abcd0011bb

Die kinders was tog so lief vir haar. As hulle maats naweke kom kuier het, het hulle met haar gaan stap en sy het saans by hulle in die kamer geslaap. Altyd teenwoordig. Nuuskierig. Mis niks. Veral nie die McDonalds burger en chips op Vrydae nie (Vrydae was McDonalds-dae)…. Ek dink sy het die kinders baie gemis nadat hulle weg is, want sy het elke dag deur hulle kamers geloop en hulle gaan soek. Dalk gewonder hoekom hulle skielik nie meer daar is nie….abcd0004

image0184

Nog een van Xenia se gunstelinge was om by ons te kom staan as ons ons hare droogblaas. Sy’t altyd so styf teen ons bene kom sit en ons met haar groot bruin oë aangekyk…. want sy wou ook ge”blow-wave” word. Dan blaas ons haar “hare” – oor die rug, onder die pens…. – dit het ‘n uur langer as gewoonlik gevat om ons eie hare reg te kry!

En die stofsuier, besem en mop kon sy glad nie verdra het nie. Wanneer ons huis skoonmaak, staan sy reg voor die apparaat waarmee ons besig is en knor en grom daarvoor. Sy het dit letterlik aangeval, so dat ons nie ‘n tree verder kon vorder nie. Dus het die huis skoonmaak in ‘n Xenia-speelsessie ontaard.

abcd0012Daar is so baie dinge wat haar spesiaal en anders gemaak het. Selfs nadat sy ‘n paar weke gelede met kanker gediagnoseer was, en op sterk medikasie was, sou mens nooit kon sê dat sy enigsins sieklik gelyk het nie. Steeds vol lewe en springerig en opgewonde. As sy nie besig was om nonsens aan te jaag, of saam met die jack russells buite rond te snuffel en te “jag” nie, het sy by jou op die bank kom lê. Wel, nie by jou nie, halflyf bo-oor jou, want dit was vir haar belangrik: fisiese kontak. ‘n Regte aandagvraat, maar nooit oordonderend of lastig nie. Sy was die hond met die mooiste en liefdevolste geaardheid, en dis asof sy haar besonderse Xenia-sprankel tot op die einde dapper en moedig laat skyn het.

abcd0006Xenia was ‘n ongelooflike liefdevolle, lojale, en oplettende hond wat die leemte in my lewe beter gemaak het nadat die kinders weg is. ‘n Kameraad en oppasser wat soos ‘n hans-bok gespring het as ons haar roep of met haar speel…. Of by ons kom lê het as ons siek of hartseer was. Vir my ma het sy tog te graag ge”help” tuinmaak, of gehoorsaam in die kombuis gelê terwyl sy met die kos besig was. Sy kon die kraaie nie verdra wat uittartend gekraai het nie. Die hoenderhaan, die vark en die varkhond buite het op haar senuwees gewerk. Sy moes af en toe ‘n kans vat en die kwakkers rondjaag, en die duiwe en vlermuise wat deur die kaggel geval het, was vir haar ‘n mondvol plesier.

abcd0005Ons lewens was soveel beter en voller te danke aan haar. Sy het hierdie geesdriftigheid en lewenslus in haar gehad wat ek vir geen mens kan beskryf nie, haar teenwoordigheid in ons lewens was ongelooflik verrykend. Nie net het sy hierdie besonderse reeks van emosionele uitdrukkings gehad nie, maar sy het ons ook toegelaat om onsself te wees…. Om uiting te gee aan ons menslike emosies wat ons nie sommer maklik voor ander mense sal wys nie. Sy het deur al die jare ons swakhede beleef, ons oorwinnings, ons hartseer, ons pyn, ons teleurstellings…. In tye van groot omwentelinge was sy daar vir ons – vir sekuriteit, stabiliteit, en vertroosting.

Ek dink veral aan my ma. Vir haar is haar honde alles. Niks gaan nou meer dieselfde wees nie…. Die voedingstye, hulle daaglikse stappies buite, al die aspekte wat deel gevorm het van hulle daaglikse praktiese roetines. Maar nie net die fisiese aktiwiteite nie, ook die wyse waarop sy daagliks met Xenia gepraat het, haar geroep het. Dit is ook ingesluit by die totsiens. Vir my ma was Xenia een van haar sosiale kamerade op die plaas, want sy is ver van alles en almal af, dus het sy nie veel van ‘n sosiale lewe nie. My ma steun baie op haar troeteldiere vir ondersteuning en liefde, soos ek op Xenia gesteun het toe ek alleen agtergebly het. Sy was al wat ek oorgehad het, en sy het my altyd beter laat voel…. want dis asof sy verstaan het.

Die kanker het oor die afgelope paar weke vinnig versprei. Daar was niks meer wat my ma-hulle vir haar kon doen nie. Haar liggaam was gedaan. Dit was die regte besluit om haar te laat uitsit. My stiefpa het die moeilike taak onderneem om haar te vat. Na ‘n deeglike ondersoek het die veearts bevestig dat die kliere in die buik opgeswel het, dat die kanker te vinnig versprei. Daar was nie meer hoop vir haar nie, dus was dit maar die beste dat hy haar in ‘n ewige slaap sit. Sy is vandag op die plaas begrawe.

Daar is nie woorde om Xenia se verlies te beskryf nie…. die wete dat ek nooit weer vir Xenia gaan sien en met haar gaan speel wanneer ek plaastoe gaan nie…. dat sy nooit die see gaan sien nie…. dat ek nie vandag daar kon wees om haar te groet en afskeid te neem toe my stiefpa haar in die bakkie gelaai het om veearts toe te vat nie…. Ek vorm selde in my lewe ‘n noue band met iemand, maar ek het geleer dat die band wat jy met iemand vorm, nie gaan oor wie jy die langste ken nie. Dit gaan oor wie in jou lewe in gekom het en altyd by jou gestaan het. Dit is die band wat ek met Xenia gehad het. Sy was daar vir my deur dik en dun, deur vreugdes en deur sorge, deur lag en pyn. Sy was so ‘n wonderlike kameraad – lojaal en getrou. My hart sal altyd haar voetspore deur my lewe dra. Dit was ‘n voorreg om haar lief te hê, en om deur haar geliefd te wees. Ek glo daar is vir haar ‘n spesiale plekkie in die hemel – ‘n plekkie waar daar heuwels en groen gras is waar sy sorgeloos en vry kan aanhou met hardloop en bokspring en speel soos altyd.

sp_a0571Ek sal jou altyd mis, my ou honne. Jy was my hart se punt. In ouma se woorde: Altyd ons sweetheart woef.

Al my liefde xxx

girlOvermastering pain – the most deadly and tragical element in life

Alas! Pain has its own way with all of us

It breaks in, a rude visitant, upon the fairy garden where the child wanders in a dream

No less surely than it rules upon the field of battle

Or sends the immortal war-god whimpering to his father

And innocence, no more than philosophy,

Can protect us from this sting

~ Robert Louis Stevenson ~

 

waves-on-a-shoreMy hopes retire; my wishes as before

Struggle to find their resting place in vain

The ebbing sea thus beats against the shore

The shore repels it – it returns again

~W.S. Landor ~

kinders wat disrespekvol optree

Ek het nooit besef in watter posisie ek myself geplaas het in terme van die vervreemding, en in terme van respek nie, totdat ek in my verwarring begryp het dat enige mens – kinders spesifiek – op een of ander tyd in hulle lewe rebels raak. Ons ken mos daardie rebelse strepe… vloek, skree, stry, vloermoere gooi….

Maar disrespek gaan nie net oor ‘n kind wat op jou skree of die deur in jou gesig toeklap nie. Dit gaan nie net oor ‘n kind wat ongehoorsaam is of sy of haar oë rol as jy iets sê nie. Disrespek – spesifiek in die geval van vervreemde ouers – is ook wanneer ‘n kind jou ignoreer, en lelike goed van jou agter jou rug sê, en leuens oor jou versprei, en weier om kontak met jou te hê….

‘n Rebelse kind het van nature ‘n sterk persoonlikheid. Hy of sy gaan grense tot die uiterste toets. Gesag en outoriteit weerstaan. Baklei om beheer te kry, of die oorhand, oor ‘n situasie. Rebellie is sulke kinders se middelnaam. Hulle weet hoe om situasies emosioneel te manupileer en dit kan vir hulle ouers ongelooflik uitdagend en uitputtend wees. Ek weet waarvan ek praat, ek was ook een.

Gelukkig is dit ook waar dat God ons gemaak het, wie en wat ons is. Ons kinders ook. Hy is lief vir hulle, en Hy het ons nie clueless gelos om die uitdagings van ouerskap in die gesig te staar nie. Sy Woord leer ons:

Leer ‘n jongmens om die regte pad te kies, en wanneer hy eendag oud is, sal hy nie daarvan afwyk nie (Spreuke 22:6)

Ek is dankbaar vir die geleentheid dat ek my kinders van kleins af kon leer uit God se Woord; dat hulle altyd ‘n begeerte na Sy wil gehad het. As ‘n rebel moes ek op die harde manier leer dat dit wat jou in die lewe motiveer, op die ou end jou lewe gaan oorheers. Ek is nie in beheer nie, God is. En ek moes eenvoudig leer om dinge op God se manier te doen. Nie dat ek enigsins super-gelowig of Christelik is nie, maar ek hoop van harte dat my kinders ook sal terugkeer na die fondament wat vir hulle gelê is.

Spreuke 20:20 sê –

As jy jou vader en moeder vervloek, is jou lewe daarmee heen en bly net die pikdonker oor.

‘n Kind wat dislojaal teenoor ‘n ouer raak, raak in verskillende grade “boos”. Dit begin met die veragting van ‘n ouer; ongehoorsaamheid; woede-uitbarstings…. en kan naderhand uitloop op ‘n vermetelheid en goddeloosheid – tot so ‘n mate dat hy of sy ‘n ouer vloek (of vervloek); die vuil en smalende taalgebruik; om diegene wat instrumente in sy of haar opbrengs was, sleg te behandel of slegte dinge toe te wens. Dit sluit haatspraak in, en dit is ‘n uittarting van God en sy Woord – wat oneerbiedigheid teenoor ‘n ouer as ‘n erge misdaad beskou.

Levitikus 20:9 sê:

Anyone who curses their father or mother is to be put to death. Because they have cursed their father or mother, their blood will be on their own head.

O, die haatbriewe wat my tienerdogter kort voordat sy weg is, teen haar kamermuur geplak het vir my om te lees, was hartverskeurend! Of die telefoonoproepe en smse wat gemik is daarop om jou af te kraak en te verneder…. ‘n mens kan nie verwoord wat dit aan jou doen nie. Maar wat vir my nog meer hartseer is, is die besef dat ons kinders wat ons verag en slegsê en weggooi soos vrot kos, se lewens op die ou einde misrabellik gaan wees. Net die pikdonker bly oor. Al hulle trots en eer sal tot stof wees. Hulle sal sonder ware vrede en gemoedsrus leef; hul lampe uitgeblus. Dis nie wat ek of enige ander ouer ons vervreemde kinders toewens nie, dit is wat die Skrif sê hulle lot gaan wees.

Hoe dieper ek in die onderwerp delf, hoe meer van ‘n wake-up call raak dit vir my. Dit sê vir my ek het nodig om meer in beheer te wees van die situasie, en om perke te begin stel. Dit sê vir my dat ek nie nodig het om my kinders se disrespekvolle gesindheid teenoor my maar geliefd te aanvaar net om ‘n valse vrede te bewaar, of in die vae hoop dat hulle my weer sal teruglaat in hulle lewens omdat ek maar die minste is en toelaat dat hulle my nie met respek behandel nie.

‘n Baie wyse persoon het geskryf:

You cannot force a person to show you respect, but you can refuse to be disrespected. Don’t let anyone disrespect you. Don’t settle for anything other than respect. Never give people permission to disrespect you.

Ek glo dis vir kinders wat hulself wil gaan “individualiseer” en afsny van hul ouers in die proses, tog in ‘n mate pynlik. Hulle weet nie reg hoe om die situasie te hanteer nie, hulle is in elk geval nog nie volwasse genoeg om so ‘n situasie te hanteer nie, dus raak hulle onbeskof en disrespekvol. Dit is nie aanvaarbaar nie.

Persoonlik het ek net besluit om die streep te trek, hier en nou.

  • As my kinders vir my wil kwaad wees,  my wil haat, en ignoreer, dan moet hulle. As hulle nie kontak met my wil hê nie, dan hoef hulle nie. Ek is verby die punt waar ek alles wat hulle doen en sê, persoonlik vat. Nie net hulle nie, mense oor die algemeen. Die manier hoe ander mense jou behandel, gaan in werklikheid oor hulle karakter en integriteit. Dit gaan nie oor jou nie.
  • Ek gaan nie meer betrokke raak in ‘n magstryd met hulle pa en sy vrou nie. Ook nie oor wie van my en hulle die skuldigste is en wie die seerste gekry het nie. Hulle optrede huidiglik teenoor nie net my nie, maar ook hulle ouma en oupa, hulle ou skoolvriende, hulle familie, is verkeerd. Ongetwyfeld. Punt. Einde. Klaar. Dis nie debatteerbaar nie.

As ek nog nooit geleer het om die regte ding te doen nie, dan is dit nou. Baie ouers gaan nie met my saamstem nie, en dis okei. Ek soek nie ‘n gehoor of aanhangers nie, ek doen wat ek in my hart voel reg is. Dit help nie ons kies ons kinders se kante selfs al is hulle verkeerd nie. Hulle leer absoluut niks daaruit nie. Ons ook nie. Hoe langer ons toelaat dat ons kinders ons disrespekvol behandel, hoe duideliker kry hulle die boodskap: Ek word toegelaat om my ma of pa disrespekvol te behandel, so ek hoef eintlik vir niemand respek te hê nie.

download